تأليف ( ت ء ) گردآورى قرآن را در زمان رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله « تأليف » و در زمان ابو بكر « جمع » ناميده‌اند . ( تاريخ قرآن ، ص 297 ) تأوّل ( ت ء وّ ) حق صرف‌نظر كردن از مدلول نص آيات قرآن ( يا حديث معتبر ) به واسطهء بعضى مناسبات كه اجتهاد به رأى است و در شيعه چنين اجتهادى مورد قبول نيست تأويل ( ت ء ) وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَ ما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ . ( آل عمران - 7 ) الف . تأويل مرادف تفسير است . مفسران پيشين در كتب خود گه‌گاه به جاى كلمهء تفسير لفظ تأويل را به كار مىبردند ( و تأويل در مشهورترين معنى لغوى خود معنايى مرادف تفسير دارد ) . ب . تفسير اعم از تأويل است . تفسير يعنى بيان مفهوم و مدلول لفظ خواه از طريق تبادر فهميده شود يا غير آن ، ولى تأويل بيان معناى لفظ است از غير طريق تبادر . ج . تفسير مباين تأويل است . تفسير قطع به مفهوم موردنظر است ولى تأويل ترجيح يكى از احتمالات است بدون قطع . تفسير يعنى بيان لفظ از طريق روايت و تأويل يعنى بيان لفظ از راه درايت . تفسير يعنى بيان مفهومى كه از وضع لفظ استفاده مىشود و تأويل يعنى بيان معنايى كه با اشاره به دست مىآيد ( تاريخ علوم قرآن ، ص 140 - قرآن در اسلام ، ص 48 به بعد ) تا هم فيها خالدون در محاورهء فارسى تعبيرى است تا حداكثر تفصيل . « هُمْ فِيها خالِدُونَ » جمله آخر آية الكرسى است ( بينات - ش 1 - ص 29 ) تب از علائم و رموزى است كه در بعضى از قرآنها هست و علامت آيه است در نزد بصرى ( فروغ قرآن ، ص 61 - 62 ) - رموز شمارهء آيات تَبارَكَ اللَّهُ ( - ك لّا ) در محاورهء فارسى در مقام تعجب و تحسين و نظاير آن به كار رود . و در قرآن مجيد آمده است « تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ » و يا « فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ » ( بينات - ش 1 - ص 29 ) تبارك ( ت ر ) نام ديگر سورهء ملك است كه با كلمهء تبارك آغاز مىشود . تبت نام يكى از سوره‌هاى قرآن مجيد است - سورهء تبت . تبت يداك ( ت بّ ى ) هلاك شود هر دو دست تو . مأخوذ از آيهء اول سورهء المسد ( لغت‌نامه ) تبدل اعمال فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ ( فرقان - 70 ) از جمله احكام اعمال ، تبدل اعمال است به يكديگر و ظاهر آيه آن است كه ايمان و عمل و توبه سبب تبديل سيئات است به حسنات ( قاموس قرآن - و نيز ذيل توبه ) تبذير وَ لا تُبَذِّرْ تَبْذِيراً ( بنى اسرائيل - 26 ) برخى از صاحب‌نظران تبذير را همان اسراف ميدانند و برخى آن را اسرافى خاص ( همراه با اتلاف و بدون هيچ غرضى عقلايى ) دانسته‌اند و لذا گفته‌اند در هر موردى كه عنوان تبذير صادق باشد اسراف نيز صدق مىكند .